آشنایی با ابزار طلاسازی | معرفی کامل وسایل مورد نیاز کارگاه طلاسازی و تعمیرات طلا
به نام خداوند زیباییها، خالق هنر
سلام دوست عزیز
من علیرضا روانخواه هستم؛ مشاور راهاندازی واحدهای صنفی طلاسازی و طلافروشی و مدرس آموزشگاه زرگر تهران.
اگر قصد دارید وارد دنیای جذاب طلاسازی شوید یا کارگاه شخصی خودتان را راهاندازی کنید، شناخت ابزار طلاسازی مورد نیاز یا همان تجهیزات زرگری اولین قدم شماست. انتخاب صحیح تجهیزات، علاوه بر افزایش کیفیت کار، باعث صرفهجویی در هزینهها و جلوگیری از خریدهای اشتباه خواهد شد.
در این راهنمای جامع، تلاش کردهام بر اساس تجربه سالها فعالیت در حوزه آموزش و کار عملی، مهمترین تجهیزات طلاسازی و تعمیرات طلا را به زبان ساده معرفی کنم تا بتوانید با دید باز تجهیزات مورد نیاز خود را تهیه کنید.
ابزارهای مورد نیاز کارگاه طلاسازی
به طور کلی تجهیزات و ابزار طلاسازی یک کارگاه طلا و جواهرسازی شامل دو گروه هستند:
- ابزارهای دستی و خردهابزار
- دستگاهها و تجهیزات اصلی کارگاه
در ادامه هر یک را به صورت کامل معرفی میکنیم.
خرده ابزارهای طلاسازی
قیچی طلاسازی
یکی از اولین ابزارهایی که هر طلاساز به آن نیاز دارد، قیچی مخصوص برش فلزات است.
اگر قصد خرید دارید، پیشنهاد میکنم تا حد امکان بهترین کیفیت را انتخاب کنید؛ زیرا این وسیله سالها برای شما کار خواهد کرد.
یکی از معروفترین قیچیهای بازار، قیچی قمی است که از فولاد بسیار باکیفیت ساخته میشد. این قیچی توسط استاد مرحوم «آقا غلام» در نزدیکی پاساژ حجت قم تولید میشد و به دلیل کیفیت فوقالعاده، هنوز هم بین طلاسازان قدیمی شهرت زیادی دارد. پس از درگذشت ایشان، تولید این قیچی متوقف شد و امروزه بهندرت در بازار پیدا میشود.
در صورت پیدا کردن، ارزش خرید بالایی دارد؛ در غیر این صورت میتوانید از قیچیهای باکیفیت موجود بازار استفاده کنید.
دمباریک، دمگرد و دمپهن
این ابزارها برای فرمدهی، خم کردن و نگه داشتن قطعات فلزی استفاده میشوند.
برای طلاسازی بهتر است مدلهای مخصوص و ظریف تهیه کنید. وجود هر سه نوع دمباریک، دمگرد و دمپهن در کارگاه ضروری است.
تخته نسوز
تخته نسوز محل اصلی جوشکاری قطعات طلا و نقره است.
این وسیله در ساخت و همچنین تعمیرات طلا کاربرد فراوانی دارد و در مدلهای مختلف تولید میشود.
چفت معمولی
برای نگه داشتن قطعات هنگام چیدمان و جوشکاری استفاده میشود و یکی از سادهترین اما ضروریترین ابزارهای کارگاه است.
چفت گیره پایهدار
زمانی که لازم باشد قطعه در حین جوشکاری ثابت بماند، این گیره بهترین انتخاب است. پایه سنگین آن از حرکت قطعه جلوگیری میکند.
سوهان طلاسازی
سوهانها برای تمیزکاری، فرمدهی و پرداخت اولیه قطعات استفاده میشوند.
حتماً سوهان باکیفیت تهیه کنید؛ زیرا کیفیت پایین باعث کاهش دقت و افزایش زمان کار خواهد شد.
تنهکار سیمی
برای انجام جوشکاری طلا و نقره استفاده میشود و یکی از وسایل ضروری هر میز کار است.
ریجه
ریجه قالبی فولادی است که فلز مذاب داخل آن ریخته میشود تا به شکل شمش یا مقاطع مختلف تبدیل شود.
وجود شیارهای مختلف روی ریجه، امکان تولید شمش با ابعاد گوناگون را فراهم میکند.
بوته ذوب
بوته ظرفی سرامیکی و مقاوم در برابر حرارت است که برای ذوب کردن طلا یا نقره استفاده میشود.
پس از ذوب، فلز داخل ریجه ریخته میشود تا آماده نورد شود.
میز کار طلاسازی
یک میز استاندارد باید حدود ۱۱۰ سانتیمتر ارتفاع داشته باشد.
وجود کشوی فلزی یا استیل زیر میز اهمیت زیادی دارد تا برادهها و ذرات ارزشمند طلا بهراحتی جمعآوری شوند.
دریل دستی
از این وسیله برای ساخت حلقهها، تابیدن مفتول و انجام بسیاری از عملیات ظریف استفاده میشود.
کمان اره و تیغ اره
برای برشهای دقیق، هیچ ابزاری جای کمان اره را نمیگیرد.
کیفیت تیغ اره نیز تأثیر مستقیمی بر سرعت و دقت برش دارد.
مته و سنباده
متهها و سنبادههای مختلف با توجه به نوع کار انتخاب میشوند.
داشتن سنبادههای ۴۰۰ و ۸۰۰ در بیشتر کارگاهها ضروری است.
حدیده
حدیده وسیلهای است که مفتول مربع را به مفتول گرد تبدیل میکند و در عین حال قطر مفتول را کاهش داده و طول آن را افزایش میدهد.
حدیدهها در انواع گرد، مربع و مثلث تولید میشوند که نوع گرد بیشترین کاربرد را در طلاسازی دارد.
قالب خوشه
این قالب معمولاً از جنس برنج ساخته میشود و برای تبدیل ورقهای تخت به فرمهای نیمکروی و گنبدی استفاده میشود.
مواد مصرفی مورد نیاز
علاوه بر ابزار، چند ماده مصرفی نیز همیشه باید در کارگاه وجود داشته باشد.
- پودر تنهکار برای جوشکاری
- پودر اسید بوریک جهت محافظت از رنگ طلا هنگام تعمیرات
- پودرهای زردکننده مانند شوره و دودی برای برخی مراحل خاص
دستگاههای اصلی کارگاه طلاسازی
دستگاه نورد
نورد مهمترین دستگاه هر کارگاه طلاسازی است.
اگر بودجه کافی دارید، نورد برقی انتخاب مناسبتری است؛ اما برای شروع، نورد دستی نیز کاملاً پاسخگوی نیاز شما خواهد بود.
وظیفه این دستگاه تبدیل شمش به ورق یا مفتول با ضخامت دلخواه است.
تفاوت اصلی نورد دستی و برقی فقط در نحوه چرخش غلتکهاست؛ عملکرد هر دو تقریباً یکسان است.
دستگاه پرداخت
بعد از ساخت قطعه، نوبت به براق کردن آن میرسد.
دستگاه پرداخت با استفاده از فرچههای مخصوص، سطح طلا را صیقلی میکند و سیستم مکش آن نیز برادههای ارزشمند را جمعآوری میکند تا بعداً بازیافت شوند.
برای شروع یک دستگاه رومیزی تککله کاملاً کافی است.
دستگاه اولتراسونیک (اولتر)
اولتراسونیک بعد از مرحله پرداخت استفاده میشود.
این دستگاه با ایجاد لرزش در آب گرم، چربی، واکس و مواد باقیمانده روی قطعه را کاملاً پاک میکند و آن را برای آبکاری آماده میسازد.
دستگاه بخار
اگر قصد انجام آبکاری دارید، وجود دستگاه بخار بسیار مهم است.
بخار پرقدرت تمام آلودگیها و مواد باقیمانده داخل شیارهای قطعه را پاک میکند و باعث افزایش کیفیت آبکاری میشود.
ظرف شستوشوی مخصوص طلاسازی (دستآب)
این ظرف دارای چند فیلتر است و برای شستن دستها و تخلیه آب اولتراسونیک استفاده میشود.
تمام ذرات و برادههای طلا داخل فیلترها جمعآوری شده و بعداً قابل بازیافت خواهند بود.
اگر در ابتدای مسیر بودجه محدودی دارید، میتوانید بهصورت موقت از بشکههای پلاستیکی استفاده کرده و لجن تهنشین شده را برای بازیافت به قال تحویل دهید.
ترانس آبکاری
ترانس آبکاری قلب سیستم آبکاری است.
این دستگاه جریان الکتریکی لازم را برای انتقال فلز از محلول آبکاری به سطح قطعه فراهم میکند.
برای شروع، آبکاری زرد هزینه کمتری نسبت به آبکاری سفید (رودیوم) دارد.
فرز رومیزی و فرز یونیور
برای سوراخکاری، پرداخت، سنبادهکاری و بسیاری از عملیات ظریف استفاده میشوند.
اگر حجم کار شما زیاد است، فرز یونیور انتخاب حرفهایتری خواهد بود.
سیستم هوا و گاز
برای ذوب طلا به دو کپسول نیاز دارید:
- کپسول گاز
- کپسول هوا
وجود مانومتر نیز برای تنظیم دقیق فشار هوا ضروری است.
سرپیک یا اسمیت
سرپیکهای آمریکایی کیفیت بسیار بالایی دارند؛ اما نمونههای چینی نیز در صورت استفاده صحیح میتوانند سالها برای شما کار کنند.
دمبری
دمبری یکی از قدیمیترین و دقیقترین ابزارهای جوشکاری طلاست.
این وسیله با استفاده از فشار هوا و بخار بنزین، شعلهای بسیار ظریف تولید میکند که برای بسیاری از تعمیرات کاربرد فوقالعادهای دارد.
کفپوش مخصوص کارگاه
استفاده از کفپوشهای پلاستیکی مشبک در تمام فضای کارگاه ضروری است.
این کفپوشها مانع از هدر رفتن ذرات ریز طلا شده و جمعآوری برادهها را بسیار آسانتر میکنند.
دستگاه لیزر
اگر توان مالی کافی دارید، دستگاه لیزر یکی از بهترین سرمایهگذاریها برای کارگاه است.
با این دستگاه میتوان برشهای بسیار دقیق، حکاکی نام، طرح و نوشته روی فلزات را انجام داد.
البته نداشتن دستگاه لیزر مانعی برای شروع کار نیست و بسیاری از طلاسازان موفق، فعالیت خود را بدون این دستگاه آغاز کردهاند.
سخن پایانی
هدف من در طلاسازشو انتقال تجربههای واقعی و آموزشهای کاربردی است؛ مطالبی که حاصل سالها کار عملی در بازار طلا و جواهر هستند.
اگر تجربهای در استفاده از این ابزارها دارید یا فکر میکنید وسیلهای از قلم افتاده است، خوشحال میشوم در بخش دیدگاهها با من و سایر علاقهمندان به اشتراک بگذارید.
در پایان تنها یک توصیه دارم:
با توکل بر خدا، آموزش را جدی بگیرید و شروع کنید. بسیاری از افراد تنها به دلیل ترس از آغاز، سالها فرصت موفقیت را از دست میدهند. اگر با علاقه، پشتکار و آموزش صحیح وارد این حرفه شوید، میتوانید آینده شغلی بسیار خوبی برای خودتان بسازید.
پیشنهاد برای مطالعه بیشتر:
پرداخت و براق کردن طلا در خانه بدون کسر
مدرک معتبر طلاسازی قابل ترجمه برای مهاجرت
نمونه کار هنرجویان آموزش طلاسازی | از اولین تمرین تا ساخت زیورآلات حرفهای
بهترین دستگاه لیزر طلا برای حک چهره کدام است؟ | همراه با گارانتی ۱۸ ماهه و آموزش صفر تا صد Corel
با ما همراه شوید:
کانال آموزش طلاسازی و طلافروشی طلاسازشو
صفحه آموزش طلاسازی و طلافروشی طلاسازشو
کانال یوتیوب طلاسازشوسوالات متداول
۱. ابزارهای اصلی طلاسازی کداماند؟
مهمترین ابزارهای طلاسازی شامل نورد، دستگاه پرداخت، اولتراسونیک، ترانس آبکاری، فرز، بوته، ریجه، سوهان، حدیده، کمان اره، قیچی طلاسازی و انواع انبرهای مخصوص هستند. هر یک از این ابزارها در مراحل مختلف ساخت، تعمیر و پرداخت طلا کاربرد دارند.
۲. برای شروع طلاسازی چه ابزارهایی ضروری هستند؟
برای شروع کار، داشتن ابزارهای دستی مانند سوهان، کمان اره، دمباریک، بوته، ریجه، تخته نسوز و یک نورد دستی کافی است. بسیاری از دستگاههای گرانقیمت مانند لیزر را میتوان در مراحل بعدی تهیه کرد.
۳. تفاوت نورد دستی و نورد برقی چیست؟
هر دو دستگاه وظیفه تبدیل شمش به ورق یا مفتول را بر عهده دارند. تفاوت اصلی در نحوه حرکت غلتکها است؛ در نورد دستی غلتکها با نیروی دست و در نورد برقی توسط موتور چرخانده میشوند. از نظر کیفیت خروجی، تفاوت محسوسی وجود ندارد.
۴. آیا بدون دستگاه لیزر میتوان طلاسازی را شروع کرد؟
بله. دستگاه لیزر یک ابزار حرفهای برای برش و حکاکی است، اما برای شروع آموزش و راهاندازی کارگاه ضروری نیست. بسیاری از طلاسازان موفق فعالیت خود را بدون دستگاه لیزر آغاز کردهاند.
۵. مهمترین دستگاه در یک کارگاه طلاسازی چیست؟
دستگاه نورد را میتوان مهمترین دستگاه کارگاه طلاسازی دانست، زیرا تقریباً تمام مراحل ساخت زیورآلات با تبدیل شمش به ورق یا مفتول آغاز میشود و این کار توسط نورد انجام میگیرد.
خیلی کامل و جامع بود باتشکر
خواهش میکنم امیدوارم که با حمایت همه دوستان از سایت دلگرمی من هم بیشتر بشه و همه مطالب که میدونم رو به سرعت برای همه عزیزان بارگذاری کنم
چقد عالی ممنون از شما دوستان بقیه مطالب رو هم پیشنهاد میکنم بخونید .
مرسی واقعا
خیلی کامل بود
بسیار کامل و جامع بود ولی کاش حالا که برای آشنایی با ابزار این مطلب رو نوشتید عکس هر کدام از این ابزارها رو هم اضافه میکردید تا حسابی آشنا بشیم😉
چشم عزیزم ترتیب اثر خواهم داد
حدودا کل دستگاه ها برای شروع. افراد ضعیف متوسط و دارای توان مالی هر کدوم چقدر درمیان اگه میشه یه حساب کلی هم بدین ممنونم❤️
Salam o dorod hododan 100mlion tomn
۲۰۰ملیون عرفان جان
ممنون از اطلاعات خیلی خوبی که جمع آوری کردید و در اختیار ما گذاشتید.
یک دنیا ممنون از شما
باسلام و خسته نباشید.کامل و بدردبخور تعریف کردید ممنونم.اگر ممکن هست عیار کردن طلا و همین طور روش عیار لحیم طلا روهم توضیح بدید متشکرم.سپاس از شما استاد
سلام و درود یه دنیا لطف دارید چشم مطلبی راجب این موضوع قرار میدم حتما
سلام دستگاه مگنت واجب هست برا مغازه تعمیزات و طلاسازی ؟؟
سلام سینا جانم نه واجب نیست موفق باشید