اگر می‌خواهید وارد فروشندگی طلا و جواهر شوید، یکی از اولین چیزهایی که باید یاد بگیرید، شناخت خودِ محصول و تشخیص عیار طلا است که قرار است هر روز با آن سروکار داشته باشید.
یک فروشنده حرفه‌ای فقط قیمت روز طلا را نمی‌داند. وقتی مشتری یک انگشتر، زنجیر یا دستبند را جلوی شما می‌گذارد، باید بتوانید درباره عیار، وزن، نوع ساخت، اصالت و ویژگیهای آن اطلاعات درست بدهید و در ادامه، قیمت آن را هم اصولی محاسبه کنید.
به زبان ساده، مشتری باید وقتی با شما صحبت می‌کند احساس کند با یک فروشنده مطمئن و آگاه طرف است؛ نه کسی که فقط قیمت روی ماشین‌حساب را اعلام می‌کند.
در این بخش از آموزش، از پایه شروع می‌کنیم و با مفاهیمی آشنا می‌شویم که هر هنرجوی دوره طلافروشی و فروشندگی طلا و جواهر باید به آنها مسلط باشد.
قبل از ثبت‌نام، یک جلسه واقعی کلاس آموزش طلاسازی و طلافروشی را تجربه کنید →
عیار طلا چیست و چرا یک فروشنده باید آن را دقیق بداند؟
شاید بارها شنیده باشید که می‌گویند این قطعه «۱۸ عیار» است یا روی آن عدد ۷۵۰ حک شده است.
عیار در واقع میزان طلای خالص موجود در آلیاژ را نشان می‌دهد.
طلای کاملاً خالص را ۲۴ عیار در نظر می‌گیریم. اما طلای خالص برای ساخت بسیاری از زیورآلات بیش از حد نرم است؛ به همین دلیل، برای افزایش استحکام و ایجاد ویژگیهای مورد نیاز، با فلزات دیگری مانند مس، نقره و سایر فلزات آلیاژی ترکیب می‌شود.
برای مثال:
- طلای ۲۴ عیار (۹۹۹) تقریباً خالص است و بیشتر در شمش و محصولات سرمایه‌ای دیده می‌شود.
- طلای ۱۸ عیار (۷۵۰) دارای حدود ۷۵ درصد طلای خالص است و عیار رایج مصنوعات طلا در ایران محسوب می‌شود.
- طلای ۱۴ عیار (۵۸۵) حدود ۵۸.۵ درصد طلای خالص دارد و در بسیاری از بازارهای جهان، به‌خصوص برای زیورآلات روزمره، کاربرد زیادی دارد.
- طلای ۲۲ عیار (۹۱۶) حدود ۹۱.۶ درصد طلای خالص دارد و در برخی کشورها برای ساخت زیورآلات و محصولات طلا استفاده می‌شود.
البته یک نکته مهم را از همین ابتدا به خاطر بسپارید: عدد حکشده روی قطعه بهتنهایی اثبات‌کننده اصالت آن نیست. یک فروشنده حرفه‌ای باید بداند چه زمانی می‌توان به این نشان اعتماد کرد و چه زمانی نیاز به بررسی دقیق‌تر وجود دارد.
چرا شناخت مصنوعات طلا برای فروشنده مهم است؟
وقتی وارد یک طلافروشی می‌شوید، با یک نوع محصول روبه‌رو نیستید.
انگشتر، گردنبند، دستبند، النگو، گوشواره، پلاک و سایر مصنوعات، هرکدام ویژگیهای خاص خودشان را دارند.
حتی دو قطعه با وزن و عیار مشابه ممکن است از نظر مدل، ظرافت ساخت، نوع سنگ، میزان اجرت و کیفیت اجرا تفاوت زیادی داشته باشند.
بنابراین فروشنده باید بتواند فقط با نگاه کردن به ظاهر محصول، اطلاعات اولیه‌ای درباره آن به دست بیاورد و سپس این اطلاعات را در فرآیند قیمت‌گذاری و معرفی محصول به مشتری به کار ببرد.
اینجاست که تفاوت بین یک فروشنده معمولی و یک فروشنده حرفه‌ای طلا و جواهر مشخص می‌شود.
چگونه عیار و اصالت طلا را بررسی کنیم؟
یکی از سؤال‌هایی که هنرجویان در ابتدای مسیر زیاد می‌پرسند این است:
«از کجا بفهمیم یک قطعه واقعاً طلاست و عیار آن چیست؟»
پاسخ یک روش واحد ندارد. بسته به نوع قطعه و شرایط، از روشهای مختلفی استفاده می‌شود.
۱. بررسی کد و نشان حکشده روی طلا
در بسیاری از مصنوعات، نشانه‌هایی مانند ۷۵۰ برای طلای ۱۸ عیار وجود دارد.
این بررسی سریع و کاربردی است و می‌تواند اولین سرنخ را در اختیار فروشنده قرار دهد؛ اما نباید آن را بهتنهایی ملاک قطعی اصالت بدانید.
فروشنده حرفه‌ای یاد می‌گیرد که هر نشانه را در کنار سایر شواهد بررسی کند.
۲. سنگ محک و تیزاب
سنگ محک و تیزاب از روشهای قدیمی و شناخته‌شده در بازار طلا هستند.
در این روش، اثر قطعه روی سنگ محک بررسی و سپس با محلول‌های مخصوص واکنش آن ارزیابی می‌شود.
اما نکته مهم این است که دقت این روش تا حد زیادی به تجربه فرد وابسته است و استفاده نادرست از اسید نیز می‌تواند خطرناک باشد. بنابراین این مهارت باید به شکل عملی و زیر نظر فرد باتجربه آموزش داده شود.
۳. آزمایش‌های فیزیکی مانند بررسی چگالی
بررسی چگالی یا همان تراکم‌سنجی می‌تواند در برخی شرایط به تشخیص ترکیب فلز کمک کند. اما برای همه مصنوعات، به‌خصوص قطعات توخالی یا دارای سنگ و اجزای غیرطلا، نمی‌توان صرفاً به این روش تکیه کرد.
بنابراین یک فروشنده حرفه‌ای باید بداند هر روش برای چه قطعه‌ای مناسب است و محدودیت آن چیست.
۴. دستگاه‌های آنالیز مانند XRF
در طلافروشی‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز تخصصی، دستگاه‌های آنالیز فلز مانند XRF می‌توانند ترکیب عناصر موجود در یک نمونه را بدون آسیب جدی به قطعه بررسی کنند.
این روش در بسیاری از موارد اطلاعات بسیار دقیق‌تری نسبت به روشهای ابتدایی در اختیار متخصص قرار می‌دهد.
البته این نکته را هم بدانید که فناوری‌های لیزری و XRF یکی نیستند و هرکدام روش و کاربرد خاص خودشان را دارند. یک فروشنده حرفه‌ای لازم نیست کارشناس دستگاه‌های آزمایشگاهی باشد، اما باید بداند چه زمانی یک بررسی ساده کافی نیست و چه زمانی باید قطعه برای کارشناسی دقیق‌تر ارجاع شود.
طلای آبشده؛ چرا شناخت آن اهمیت بیشتری دارد؟
طلای آبشده با مصنوعات طلا تفاوت مهمی دارد.
در بسیاری از موارد، طلای آبشده شکل و ظاهر اولیه خود را از دست داده و ممکن است نشانههای ظاهری یک قطعه ساخته‌شده را نداشته باشد. به همین دلیل، تشخیص عیار آن موضوعی جدی‌تر است و نباید صرفاً بر اساس ظاهر یا رنگ تصمیم گرفت.
در معاملات حرفه‌ای طلای آبشده، نتیجه آزمایش و اعتبار مرجع یا آزمایشگاه صادرکننده آن اهمیت زیادی دارد.
این موضوع برای یک فروشنده یا فعال بازار طلا بسیار مهم است؛ چون اشتباه در تشخیص می‌تواند مستقیماً روی سرمایه و اعتبار او تأثیر بگذارد.
یک فروشنده حرفه‌ای فقط طلا نمی‌شناسد؛ باید بتواند آن را درست به مشتری معرفی کند
فرض کنید مشتری وارد مغازه شده و یک انگشتر را انتخاب کرده است.
اگر فقط بگویید:
«این انگشتر ۱۸ عیار است و این هم قیمتش.»
در واقع بخش بزرگی از توانایی یک فروشنده حرفه‌ای را استفاده نکرده‌اید.
فروشنده آگاه باید بتواند درباره ویژگیهای محصول صحبت کند، تفاوت مدل‌ها را توضیح دهد، به سؤال‌های مشتری پاسخ بدهد و در عین حال، اطلاعات فنی را به زبان ساده منتقل کند.
مشتری معمولاً نمی‌خواهد یک کلاس تخصصی درباره متالورژی بگذراند؛ او می‌خواهد با خیال راحت خرید کند و احساس کند فروشنده مقابلش به کار خود مسلط است.
این اعتماد، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های یک فروشنده طلاست.
در دوره فروشندگی طلا و جواهر چه چیزهایی را باید یاد بگیرید؟
شناخت طلا و عیار، فقط یکی از پایههای ورود به این حرفه است.
در مسیر آموزش طلافروشی و فروشندگی طلا و جواهر باید قدم‌به‌قدم با موضوعات دیگری هم آشنا شوید؛ از جمله:
- شناخت انواع مصنوعات طلا و جواهر
- تشخیص اولیه عیار و اصالت طلا
- شناخت سنگ‌های مورد استفاده در جواهرات
- محاسبه وزن و قیمت طلا
- آشنایی با اجرت ساخت
- نحوه محاسبه سود و هزینه‌های مرتبط با معامله
- آشنایی با اصول خرید و فروش طلا
- نحوه صحبت با مشتری و پاسخ به سؤال‌های او
- شناخت اشتباهات رایج در خرید و فروش
- اصول راه‌اندازی و مدیریت طلافروشی
- شناخت ابزارها و تجهیزات مورد نیاز فروشگاه
- مهارت‌های لازم برای ورود واقعی به بازار کار
هدف این نیست که فقط چند اصطلاح تخصصی را حفظ کنید.
هدف این است که وقتی پشت ویترین یک طلافروشی قرار گرفتید، بدانید چه چیزی می‌بینید، چه چیزی می‌فروشید و چرا مشتری باید به شما اعتماد کند.
جمع‌بندی؛ از شناخت طلا تا تبدیل شدن به فروشنده حرفه‌ای
اگر قصد دارید وارد بازار طلا و جواهر شوید، از همان ابتدا آموزش را جدی بگیرید.
شناخت عیار، مصنوعات و روشهای بررسی طلا، پایه‌ای است که بسیاری از مهارت‌های بعدی روی آن ساخته می‌شوند. بعد از این مرحله، باید یاد بگیرید چطور قیمت طلا را محاسبه کنید، اجرت و هزینه‌های معامله را بشناسید، با مشتری درست صحبت کنید و در نهایت یک معامله حرفه‌ای انجام دهید.
فروشندگی طلا فقط نشستن پشت ویترین و اعلام قیمت نیست.
این شغل ترکیبی از دانش، دقت، مهارت ارتباط با مشتری، شناخت بازار و تجربه عملی است.
اگر هدف شما این است که از یادگیری تئوری عبور کنید و واقعاً برای ورود به بازار کار آماده شوید، در ادامه دوره با همین نگاه جلو می‌رویم؛ یعنی هر مطلبی که یاد می‌گیرید باید در نهایت بتواند یک روز در محیط واقعی طلافروشی به کارتان بیاید.
بیشتر بخوانید:
شناخت نگین در طلافروشی؛ فروشنده طلا و جواهر چه چیزهایی باید بداند؟
طلاسازی را شروع نکنید؛ مگر اینکه پاسخ این ۱۰ سؤال را بدانید
آموزشگاه طلافروشی؛ آموزش عملی از صفر تا ورود به بازار کار
برای ورود به بازار طلا و جواهر چقدر سرمایه و مهارت لازم است؟ راهنمای کامل شروع فعالیت
با ما همراه شوید:
کانال آموزش طلاسازی و طلافروشی طلاسازشو
صفحه آموزش طلاسازی و طلافروشی طلاسازشو
کانال یوتیوب طلاسازشو
سوالی دارید؟
در بخش دیدگاه‌ها مطرح کنید یا با شماره ۰۹۳۷۶۲۸۶۲۱۴ تماس بگیرید تا پاسخ دهم.
موفق، حرفه‌ای و پرتوان باشید.
سوالات پرتکرار دوره فروشندگی و تشخیص عیار طلا
چطور عیار طلا را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص عیار باید بسته به نوع قطعه از بررسی نشان حکشده، روشهایی مانند سنگ محک و تیزاب یا تجهیزات تخصصی مانند XRF استفاده کرد. هیچ روش سادهای بهتنهایی برای همه قطعات قطعی نیست.
طلای ۱۸ عیار چند درصد خلوص دارد؟
طلای ۱۸ عیار دارای ۷۵ درصد طلای خالص است و با عدد ۷۵۰ نیز شناخته می‌شود. این عیار، عیار رایج بسیاری از مصنوعات طلا در بازار ایران است.
آیا عدد ۷۵۰ روی طلا نشاندهنده اصل بودن آن است؟
عدد ۷۵۰ نشاندهنده عیار اسمی ۱۸ عیار است، اما بهتنهایی اصالت قطعه را ثابت نمیکند. برای اطمینان بیشتر باید وضعیت قطعه با روشهای مناسب بررسی و در صورت نیاز کارشناسی شود.
بهترین روش تشخیص عیار طلای آبشده چیست؟
تشخیص عیار طلای آبشده به بررسی تخصصی نیاز دارد و نباید فقط بر اساس رنگ، ظاهر یا نشانههای ظاهری انجام شود. نتیجه آزمایش معتبر و روش عیارسنجی مناسب، معیار مهمتری برای تعیین عیار آن است.
چرا شناخت عیار طلا برای فروشنده طلا مهم است؟
فروشنده باید بتواند درباره عیار و ویژگیهای محصول به مشتری اطلاعات درست بدهد و در محاسبه قیمت نیز دچار اشتباه نشود. شناخت عیار یکی از پایههای مهم حرفه فروشندگی طلا و جواهر است.